Thermoregulatie bij deelnemers van de
Zevenheuvelenloop
Resultaten onderzoek 2008 Gerard Smink
Deelnemers
Van de 250 geselecteerde deelnemers aan ons onderzoek zijn er uiteindelijk 230 gestart. De belangrijkste reden van uitval
was ziekte of een blessure op het laatste moment. De groep hardlopers bestond uit 113 mannen met een gemiddelde leeftijd
van 49 jaar en 117 vrouwen met een gemiddelde leeftijd van 41 jaar. De mannen hadden een gemiddeld gewicht van 79,1 kilo,
tegenover een gemiddeld gewicht van 62,4 kilo bij de vrouwen. De body mass index (BMI) bedraagt 22,7 kg/m2 (normaalwaarden
BMI 20-25), hetgeen erop duidt dat we hier, voor wat betreft de lichaamssamenstelling, te maken hebben met een gezonde
groep sporters ten opzichte van de Nederlandse bevolking (BMI 24,9). Er zijn 3 deelnemers niet gefinisht waarvan
2 personen onwel zijn geworden tijdens de race, en 1 persoon uitviel met een enkelblessure.
Loopomstandigheden
De buitentemperatuur tijdens de Zevenheuvelenloop bedroeg 10,5 graden Celsius met een luchtvochtigheid van 85,7%. Deze
omstandigheden zijn normaal voor de tijd van het jaar.
Kerntemperatuur
De gemiddelde kerntemperatuur tijdens de 1e meting in de school bedroeg 37,6 graden Celsius. Vlak voor de start nam deze
kerntemperatuur licht toe tot 37,8 graden. Direct na de finish is de lichaamstemperatuur in alle deelnemers opnieuw gemeten,
en gestegen tot gemiddeld 39,2 graden Celsius. Daarbij is in 32 deelnemers een temperatuur boven de 40 graden geconstateerd,
wat overeenkomt met oververhitting. Dit bedraagt 14% van de totale onderzoeksgroep, en zou betekenen dat er in het totale
deelnemersveld maar liefst 3500 mensen oververhit finishen. Gemiddeld 8 minuten na de finish werd de temperatuur opnieuw
in de school gemeten. De lichaamstemperatuur was in deze tijd al 0,4 graden gezakt tot gemiddeld 38.8 graden Celsius.
Vochtbalans
Tussen het opstaan en de metingen in de Joanneschool hebben deelnemers gemiddeld 941 ml vocht ingenomen. In de tijd van
de school naar de start hebben 170 deelnemers gedronken met een gemiddelde vochtinname van 313 ml. De overige 60 deelnemers
hebben in deze periode niets gedronken. Tijdens de Zevenheuvelenloop waren er twee drankposten waar 66 deelnemers gebruik
van hebben gemaakt en ze dronken hierbij gemiddeld 205 ml.
Een eenvoudige manier om te bepalen of u voldoende gedronken heeft is door te kijken naar de verandering van het lichaamsgewicht
tussen start en finish. Gewichtsbehoud, of afname tot maximaal 2% van het lichaamsgewicht staat voor een goede drankstrategie.
De gemiddelde procentuele gewichtsafname was 1,43 % per deelnemer. Bij meer dan 2% lichaamsgewicht verlies spreken
we van uitdroging en treedt er prestatieverlies op.
Bloedwaarden
Van de oververhitte deelnemers en controles zijn na de finish bloed- en urinemonsters genomen. Hierin is het hemoglobine,
hematocriet en natrium-gehalte gemeten. De hoeveelheid natrium in het bloed is een goede graadmeter voor de vochtbalans
van het lichaam. Je kan spreken van een normale natrium concentratie als deze waarde tussen de 135 - 145 mmol/L ligt. Bij
verstoringen in de vochtbalans zal de natriumconcentratie boven of onder deze waarden liggen: zo duidt een waarde boven
de 145 op uitdroging, en een waarde onder de 135 op overvulling van de sporter. Van de 60 deelnemers waarbij bloed is
geprikt liet 33% een waarde boven de 145 zien.
Conclusie
In deze studie hebben wij laten zien dat de kerntemperatuur in deelnemers van de Zevenheuvelenloop met gemiddeld 1,61
graden Celcius toeneemt. Daarbij was het opmerkelijk dat 14% van onze deelnemersgroep oververhit over de finish kwam. Wanneer
dit wordt doorberekend naar het totale deelnemersveld zouden er 3500 hardlopers met een kerntemperatuur boven de 40 graden
Celcius finishen.
Persoonlijke Resultaten
Gegevens:
Naam: Gerard Smink
Onderzoeksnummer: 63
Algemeen:
Leeftijd: 64 jaar
Gewicht: 73 kg
Lengte: 1,81 m
BMI: 22,28
Startvakkleur: ROOD
Tijd en snelheid 7-heuvelenloop
| Tijd (min) | 5 km | 10 km | 15 km |
| Gerard: | 20 min | 41 min | 61 min |
| Groepsgemiddelde: | 26 min | 52 min | 135 min |
| Snelheid (km/u) | 0- 5 km | 5-10 km | 10-15km | Hele race |
| Persoonlijk: | 15 | 14,3 | 15 | 14,8 |
| Groepsgemiddelde: | 11,7 | 11,8 | 11,7 | 11,7 |
Kerntemperatuur:
| Kerntemperatuur (°C) | School 1 | Start | Finish | School 2 | School 3 | |||
| Gerard: | 37 | 37,75 | 39,93 | 39,54 | ||||
| Groepsgemiddelde: | 37,62 | 37,83 | 39,23 | 38,84 | 38,44 | |||
Indien een waarde in de tabel ontbreekt betekent het, dat de waarde niet gemeten
of niet betrouwbaar is.
School 1= Temperatuur voor de start in de school,
School 2=Temperatuur gemeten na de finish in de school,
School 3=Temperatuur
gemeten na het bloedprikken (alleen bij oververhitte
deelnemers en controles)
Vochtbalans
Vocht |
Verandering gewicht (%) | Vochtinname thuis voor de loop (ml) | Vochtinname tussen school-start (ml) | Vochtinnname tijdens de loop (ml) |
| Gerard: | -2,42 | 1450 | 400 | 0 |
| Groepsgemiddelde: | -1,43 | 942 | 235 | 60 |
Indien een waarde in de tabel ontbreekt betekent het, dat de waarde niet gemeten
of niet betrouwbaar is.
Indien de waarde
0 in de tabel staat is er geen vochtinname geweest.
Bloedwaardes
| Hb | Hct | Natrium (mmol/l) |
| 8,9 | 49 | 144,2 |
Indien een waarde 0 in de tabel staat betekent het, dat de waarde niet gemeten of
niet betrouwbaar is.
